De Terranauten organiseren SOUNDSOURCING – een klanklandschappen expeditie
Voorbij het denken en de taal zijn subtiele werelden waarin we gezamelijk kunnen ronddwalen.
SOUNDSOURCING
Rob Sweere & Siem Ranoesetiko
SOUNDSOURCING can happen on any location where it’s quiet.
REVIEWS:
SOUNDSOURCING - een klanklandschappen expeditie
Een weldadig bad van stem, klank, trilling en resonantie! Wat een ontspanning en mooi samenspel.
SOUNDSOURCING - een klanklandschappen expeditie
Prachtige klanken! Vooral de beweging die ontstond door eerst te luisteren met mijn oren en dit los kon laten en de trillingen van de klanken te ontvangen met mijn lijf. Een mooie massage binnenin mijn lichaam.
Graag tot een volgende keer!
SOUNDSOURCING - een klanklandschappen expeditie
Het was super, heel ontspannen en een warm welkom. Je kan voelen dat het met veel liefde en passie wordt gedaan.
SOUNDSOURCING - een klanklandschappen expeditie
+Hele mooie ervaring.
+Drie artiesten die samen een muzikale reis aanbieden maakt het extra speciaal.
-Er waren wel wat momenten waarop het geluid te indringend was. Iets zachter heeft dus wel de voorkeur.
-Er was onvoldoende ruimte om écht comfortabel te kunnen zitten óf liggen. Dat maakte de ervaring ook wat minder ontspannen.
+Desondanks vond ik de ervaring wel zó bijzonder dat ik toch weer zou gaan :)
SOUNDSOURCING - een klanklandschappen expeditie (AIRCO aanwezig)
Mooie ervaring van geluid zang en verschillende instrumenten en prachtige zang. ik kom graag een keertje terug want ik ervaarde een rust over mij na de soundsourcing.
Reaktie van Floris van de Berg na het concert van 25 juli 2026 met Rob Sweere, Siem Ranoesetiko en Patricia Pattinama:
Op expeditie in een klanklandschap
Het probleem met luisteren is natuurlijk dat we eigenlijk niet luisteren. Er is te veel rumoer in ons hoofd, waardoor we nooit echt horen. Het innerlijke gesprek komt nooit tot stilstand. Het kan onze eigen stem zijn, of welke stemmen we er ook aan toevoegen, maar het blijft een voortdurend lawaai. Zoals we niet werkelijk zien, zo voelen we ook niet werkelijk; we raken niet werkelijk aan en we proeven niet werkelijk.
Philip Glass
Grote asfaltvlakken. Dozenarchitectuur. Een typische niet-plaats: een bedrijventerrein waar niemand verblijft, maar iedereen passeert. Buiten kantooruren zijn het desolate ruimtes. Vreemd genoeg heeft die lelijke leegte iets aangenaams. We fietsen er op een zoele zomeravond op de geel-blauwe Nederlandse OV-fietsen (huurfietsen bij treinstations) in Arnhem naartoe langs de Rijn met volle terrassen. We zijn nipt op tijd. In één van de dozencomplexen aan het parkeerterrein van Gamma lopen we een trap op naar Studio Terranauten. Boven komen we in een huiskamer terecht met banken waar het tjokvol zit, als voor een kringvisite. Maar dan met mensen op de grond. Er is nog één bank vrij en wij nemen plaats. Ik stoot met een luide bonk mijn hoofd tegen de plank erboven. Daarna is het opnieuw sereen stil.
In een hoek van de ruimte zitten drie musici. Achter een uitgebreid drumstel, omringd door bellen, klankschalen en uiteenlopende percussie-instrumenten, zit Siem Ranoesetiko, die zijn instrumentarium omschrijft als 'symfonische percussie'. Daarvoor zitten, in kleermakerszit tegenover elkaar, kunstenaar Rob Sweere en zangeres en soundhealer Patricia Pattinama, met tussen hen een kleurrijke verzameling klankinstrumenten. Sweere ken ik van zijn Terranautenproject en zijn meditatieve boswandelingen, Walking Trees. Hij nodigde mij uit voor deze performance. De aankondiging belooft een Soundsourcing-ervaring: een klankexpeditie voorbij denken en taal, waarin de deelnemers zich door subtiele klankwerelden laten meevoeren.
En daar zitten we. Rob zegt dat iedereen het zich zo gemakkelijk mogelijk mag maken. Dat je niets hoeft en alles mag. Hij benadrukt dat alle geluiden live worden gemaakt. Het zal zijn, zegt hij, alsof je op expeditie bent. Je loopt over een vlakte met in de verte een gebergte dat pas over drie dagen bereikt wordt. Ik zie een Mongoolse vlakte voor me: een uitgestrekte leegte, als de achtergrond in de surrealistische schilderijen van Dalí of Moesman. Een gong klinkt en de tocht vangt aan.
Ik hoor het ruisen van de wind over de vlakte. Ik voel de ruimte om mij heen. De mensen in de kamer nestelen zich op de grond; de meesten hebben hun ogen dicht. Ik vind het mooi om naar de muzikanten te kijken. Rob blaast in een grote roze schelp: een golvend geruis. De geluiden van bellen, gongen, zang en drums omringen ons. Het wandelen over de vlakte gaat voort. We wandelen dag en nacht door. Ik voel geen vermoeidheid. Er is een overweldigende ruimte rondom mij. Ik laat mijn to-dolijst los. Meeuwen mengen zich in het klanklandschap. Buiten klinken stemmen onder het raam. De omgevingsgeluiden versterken het gevoel dat we deze klankervaring delen. De grens tussen binnen en buiten wordt minder scherp. We geven ons over aan de vibrerende klanken.
Is dit muziek? Er zijn muziekinstrumenten, dus in die zin wel. Maar niet ieder geluid dat met een muziekinstrument wordt voortgebracht, wordt automatisch muziek. De vraag doet denken aan de modernistische stroming in de muziek waarin de grens tussen muziek en geluid vervaagt, zoals bij John Cage. Maar is het de juiste vraag of dit muziek is? Bij veel muziek luister je naar een melodie, een ritme of een verhaal. Je volgt een ontwikkeling: een spanning die wordt opgebouwd en weer wordt opgelost. Hier gebeurt iets anders. De klanken lijken nergens naartoe te willen. Ze zijn er eenvoudigweg. Niet als een compositie die je moet begrijpen, maar als een landschap waarin je kunt verpozen.
Daarmee doet deze klankexpeditie denken aan de traditie van de minimal music van componisten als Philip Glass, Steve Reich en La Monte Young, en aan ambient music van Brian Eno. Niet omdat deze performance hetzelfde klinkt, maar omdat de aandacht verschuift. De vraag is niet langer: wat komt hierna? De vraag wordt: wat hoor ik? Een kleine verandering in een gong, een langzaam uitdovende resonantie, het geruis van een schelp, een ademhaling in de ruimte – alles krijgt betekenis doordat je anders luistert dan je gewend bent. Cage zette de deur daarvoor open met zijn idee dat ieder geluid onderdeel kan worden van de muzikale ervaring. Tijdens deze performance merk ik dat de stemmen buiten onder het raam, het zachte kraken van de vloer en mijn eigen ademhaling tot het klanklandschap gaan behoren.
Mijn gedachten verstillen. Ze verdwijnen niet, maar verliezen hun dwingende karakter. Gedachten komen op, drijven voorbij en maken plaats voor een aandacht die minder gericht is op analyseren en meer op aanwezig zijn. Het citaat van Glass aan het begin krijgt daardoor een onverwachte lading. Luisteren blijkt moeilijker dan horen. Niet omdat onze oren tekortschieten, maar omdat ons hoofd voortdurend spreekt. Dat doet denken aan zen: luisteren wordt zelf een vorm van meditatie. De muziek vraagt niet om interpretatie, maar om aanwezigheid. De locatie is daarom treffend. Geen kerk, geen klooster, geen concertzaal, maar een anoniem bedrijfsgebouw op een bedrijventerrein naast de Gamma. Daar ontstaat voor even een plek van aandacht en verstilling. Alsof schoonheid geen bijzondere architectuur nodig heeft, maar alleen mensen die bereid zijn werkelijk te luisteren.
Tijdens het concert laat ik losse gedachten langsstromen. Ik volg ze niet. Hun bruisende opborrelen wordt gedurende de muzikale expeditie minder. Ik ontspan. Om die ontspanning te versterken, masseer ik mijn kaakspieren los. Voor ons op de grond ligt een stel vredig op de rug, met de ogen dicht. Als herders in de schaduw op een lome zomernamiddag. De zon zakt naar de horizon. De schaduw van de kamerplanten valt op het vel van één van de drums. Ik zie hoe mooi dit beeld zou zijn op een foto. Het is een klein moment van aandacht voor iets ogenschijnlijk onbelangrijks: een lichtval, een oppervlak, een detail. Dat is onderdeel van de ervaring: niet alleen anders luisteren, maar anders kijken.
We bereiken de bergen en het geluid zwelt aan. Als climax klinkt een luide drumslag. Aan de andere kant van de top dalen we weer af, tot we opnieuw op een vlakte komen. De geluiden lossen op in langzame stilte. We worden uitgenodigd om, zoals na een yoga- of meditatiesessie, vingers en tenen te bewegen en drie keer diep in en uit te ademen. Daarna is er thee in de keuken. Kalm en sereen staan de deelnemers langzaam op.
De gebruikte instrumenten verwijzen naar Aziatische contemplatieve tradities: klankschalen zoals gebruikt bij yoga, een paar Tibetaanse tingsha-bellen (kleine rituele cimbalen), de diepe, holle klank van een houten han, zoals die in Japanse zenkloosters klinkt, markeert het begin van de meditatie en een laag, monotoon boeddhistisch gezang. De ervaring doet denken aan de meditatieve pianoligconcerten van Jeroen van Veen, maar waar die vaak melodieus zijn, bestaat deze klankexpeditie vooral uit percussie en stemgeluid.
Ik lig comfortabel achterover op de bank. Ik combineer kijken en luisteren. Bij een volgend concert of een volgende klankexpeditie wil ik alleen luisteren, liggend op de grond of zittend op een meditatiekussen. De manier waarop een lichaam zich tot een ruimte verhoudt, beïnvloedt de ervaring. Niet alleen de klanken bepalen wat er gebeurt; de houding van het lichaam, de omgeving en de manier waarop mensen samen aanwezig zijn, maken deel uit van de ervaring. Annemarieke zegt dat ze nog wel uren door had willen gaan met de klankbelevenis.
Ik verbaas mij erover dat ik dit meemaak op deze niet-plaats. Ik kan mij voorstellen dat een dergelijke performance in een grote zaal van TivoliVredenburg, het muziek- en cultuurcentrum in Utrecht plaatsvindt. Terwijl muziekfestivals volle velden trekken, is dit een intiem huiskamerconcert.
Gaandeweg realiseer ik mij dat dit een vorm van belichaamd filosoferen is. Filosofie speelt zich niet uitsluitend af achter een bureau of in een collegezaal. Zij kan beginnen met aandacht. Met luisteren. Met de manier waarop een lichaam in een ruimte aanwezig is. Terwijl de klanken door de kamer golven, verandert niet alleen wat ik hoor, maar ook hoe ik zit, adem en kijk. Denken en waarnemen vallen samen. Filosofie begint niet pas wanneer we over een ervaring nadenken; de ervaring zelf kan al filosofisch zijn. Dat is wat belichaamd filosoferen uiteindelijk beoogt: niet het lichaam uitschakelen ten gunste van het denken, maar het denken opnieuw te verbinden met de lichamelijke ervaring waarin het geworteld is.
Na afloop lopen we naar buiten. Fietsend langs de Rijn hoor ik auto’s, stemmen op straat en het ruisen van de wind langs de rivier. De wereld klinkt niet anders dan twee uur daarvoor. Ik luister anders. Dat is de waarde van een klankexpeditie: niet dat zij je tijdelijk in een andere wereld brengt, maar dat zij je leert aandachtiger aanwezig te zijn in deze wereld. Luisteren blijkt dan niet alleen een muzikale vaardigheid, maar een levenshouding.
De Terranauten organiseren SOUNDSOURCING – een klanklandschappen expeditie
Voorbij het denken en de taal zijn subtiele werelden waarin we gezamelijk kunnen ronddwalen.
De klanken creeeren een energie die je helpen te ontspannen en jezelf in je eigen zuivere werkelijkheid te laten reizen.
Niks hoeft, niks moet – het is jouw eigen ervaring in jouw tijd en ruimte. En toch is het fijn om samen tegelijk in dezelfde ruimte deze reis mee te maken.
Siem en Rob creeren geheel intuitief de klanken en geluiden. Jouw aanwezigheid, jou energie gaat als vanzelf mee in de klankwereld die ontstaat.
De Terranauten Studio is niet zo groot. Dat betekent dat we intieme concerten geven waarbij maximaal 10 mensen aanwezig zijn.
Meld je aan bij:
Siem Ranoesetiko speelt al van jongs af aan slagwerk en percussie. Zijn handelsmerk is zijn spontane, vrije en creatieve geest. Hij werkt met grote regelmaat samen met een keur aan musici waaronder Ton Snijders, Atzko Kohazhi, Jyoti Verhoeff , Ute Kreidler, Norma Brooks, Aura Bouw, Mike del Ferro, Emiel Scholsberg en Eddy Koopman, waarmee hij zowel op het podium als in de studio mee samenwerkte.
cliqfrequency.nl
Rob Sweere (1963) uit Arnhem heeft tientallen jaren ervaring in het uitvoeren van rituelen met groepen mensen. Hij is het bekendst van het wereldwijde Silent Sky Project# waarin hij groepen mensen uitnodigt om een half uur in stilte naar de hemel te kijken. Dit heeft reeds 97 keer in 29 verschillende landen op alle continenten plaatsgevonden. Meer dan 30 jaar is Rob met de wijsheid uit India verbonden. Deze duizend jaar oude ervaringen en filosofieën uit India tracht Sweere te vertalen naar een westerse wereld waarin hij zelf ook leeft. Dat is te zien en mee te maken in zijn kunstwerken in de openbare ruimte en zijn foto's. Deze concentratie is ook direct te ervaren als je deelneemt aan zijn SOUNDSOURCING concerten, de klanklandschappen die Sweere met zijn stem maakt nemen je mee op een reis daar alle lagen en afstanden. Het nieuwste experiment is om samen met anderen concerten te laten plaatsvinden waarin mensen zich helemaal kunnen laten leiden door hun innerlijk energie die niet anders is dan de universele energie.
www.robsweere.com
Vooraf en na afloop is er thee & koffie. Als de laatste klanken wegebben is er ruim tijd om na te voelen.
Voel je welkom!
Praktisch
Locatie: Terranauten Studio
Snelliusweg 40-28
6827DH Arnhem
Many times other musicians are asked to travel with us in the soundscapes…
Lina Lee, Patricia Pattinama and many more will join!
